संगत गुणाको फल

हेर्दा काटी-कुटी उस्तै देखिने दुईवटा सुगाहरू मध्ये एउटाको मूल्य रू. ५ र अर्कोको रू. १०० भनेको सुनेपछि एक ग्राहकले अचम्भित हुँदै ब्यापारीलाई सोधे-दुवै सुगाहरू उस्तै छन्, दुवै त्यतिकै सुन्दर छन्, तर तिनीहरुको मूल्यमा किन यस्तो ठूलो फरक? ब्यापारीले उत्तर दिए-कृपया तपाई यिनीहरूलाई किनेर घरमा लैजानुस्, अनि भोलि थाहा पाउनुहुनेछ कि मैले यिनीहरूको मूल्य किन फरक राखें। ती ग्राहकले सुगाहरू किनेर लगे र बडो उत्सुकतासाथ तिनीहरुका क्रियाकलापहरू हेर्न थाले। बढी मूल्य परेको सुगाले ज्ञान-गुणका कुराहरू गर्न थाल्यो, मीठा गीतहरू गायो,अनि भगवान गाथा सुनायो तर कम मूल्य परेको सुगाले नानाथरी गाली गर्न थाल्यो, अपशब्दहरू बोल्यो र 'क्रेजी' व्यबहार देखायो। अब ती ग्राहकले मूल्यमा तेत्रो फरक किन रहेछ भन्ने थाहा पाए। उनले ब्यापारीलाई भेटेर सोधे-कसरी यी दुई समान रुपका प्राणीहरू फरक गुणका भए? ब्यापारीको उत्तर थियो - 'संसर्गजा दोष गुणा भवन्ती!' अथवा 'संगत गुणाको फल!'।