टेलिफोन संवाद

छोरो: 
यतातिर दु:ख सुख ठिकै चलेको छ 
त्यतातिर बा-आमालाई अैले कस्तो छ त? 
बा-आमा: 
हामी पनि सन्चै छौं है बाबु यतातिर
धेरै भयो तिमी गाको मन बेचैन भाछ। 
छोरो: 
पढाइ र जागीरमा बिदा मिलाएर
अर्को बर्ष पक्कै आउँछु सम्झी गाउँघर। 
बा-आमा: 
पोहोर पनि त्यसै भन्थ्यौ आएनौ खै तर 
हामीलाई नि बोलाएनौ कैल्यै त्यतातिर!
छोरो: 
आउँछु भनी भनेको थें कुरै मिलेन 
बल्ल पाकी गर्ल-फ्रेण्डलाई छोड्न भएन!
बा-आमा: 
हामी त्यतातिर आउने सपनै पो हो कि 
गर्ल-फ्रेण्डका बा-आमालाई बोलाई सक्यौ कि?
छोरो: 
बा-आमाले नाति जन्मे पछि आउनु है 
उनका बा-आमा त अाई फर्की सके है!
बा-आमा: 
हुन्छ छोरा! हामी आउँछौं त्यसै बेला तिर 
नाति हुर्काई फर्किनेछौं आफ्नै ओत तिर!
**
(यो बिदेशमा बस्ने छोरा र देशमा बस्ने बा-आमाबीचको टेलिफोन संवाद हो। कसैको व्यक्तिगत जीवनसँग मेल खाएमा संयोगमात्र ठहरिने छ।)
**
October 23, 2016
Worcester, MA

आमाको संझनामा

मैना श्रावणको थियो घर सबै सन्तप्त भो शोकले

हामी बालक थ्यौं अबुझ, कसरी आमा लग्यो रोगले?
मेलापात सकी फिरेर घरमा पुग्दा ठिकै थ्यौ अरे
अर्को दिन नढल्कँदै, अब भने 'बाँच्दिन' भन्द्यौ अरे!
**
धामी झाँक्री मिली एकाग्र मनले फुके कि क्यै मन्तर
आशा थ्यो अझ मृत्‍यु जित्न, तिनले बाँधे कि क्यै जन्तर!
देखी ती कलिला अबोध बचरा भाकल् भए हुन् कति?
धामी झाँक्री र ज्योतिषी बीच हुँदा, तिम्रो भयो त्यो गति!
**
तिम्रा ती कलिला अबोध बचरा हुर्किसके है अब
इच्छा अन्तिमका थिए जुन कुरा, पूरा भए है सब!
फर्की आऊ भनी असम्भव कुरा मै भन्न खै सक्छु र?
आत्मा जीवन-सत्य हो यदि भने, आमा रहू अम्मर!
** ** **

(शार्दूल विक्रिडीत् छन्द)

August 05, 2016

Worcester, MA

हाम्रो सानो घर

तराइको कुनातिर हाम्रो सानो घर
घरै बस्ने कुरा त खोइ कैले मिल्छ र?
आँधी अाई पहाडको कुनाबाट झारी
उडाइलग्यो जीन्दगीलाई समुन्द्रको पारी!
**
August 17, 2016
Worcester, MA

शोक-कविता

जेठो भर्खर आठ बर्ष र अरू सानै उमेरका थियौं 
काखे बालक मात्र आठ महिना हुँदा विक्षिप्तै भयौं। 
आमाको दूध खोजी छट्पट गरी रून्थ्यो कि ऊ भोकले
हुन्थे बाबु दु:खी अधैर्य मनले सन्तप्त भै शोकले।
**
यात्रुले भरिपूर्ण सुन्दर थियो डुङ्गा नयाँँ सैरमा
आँधीको खतरा पनि वरिपरी देखिन्नथ्यो रे त्यहाँ।
कालो बादलले अचानक सबै छोपी अँध्यारो भयो
यौटा बज्र प्रहार भो र त्यसले डुङ्गा डुबाइदियो।
**
(शार्दूल विक्रीडीत छ्न्द)

August 18, 2016
Worcester, MA

मलाई पनि ...

मलाई पनि एउटा सानो 
मन्त्री बन्न मन छ!
यस्को लागि मैले कस्को 
झोला बोक्नु पर्छ?
सिंहदरबार भित्र बसी 
देश हेर्ने मन छ!
जनतालाई सपनाका
गीत भन्न मन छ।
मलाई पनि एउटा सानो
मन्त्री बन्न मन छ!
*
August 26, 2016
Worcester, MA

मीठो सपना

आज राती यौटा मीठो 
सपना देखेंछु।
बडी-गार्डले घेरिएको 
मन्त्री बनेंछु!
हेलिकोप्टर बाट देश
दर्शन गरेंछु।
स्विजरल्याण्ड र जापान जस्तो
देश देखेंछु!
आज राती यस्तो मीठो
सपना देखेंछु।
* 
August 27, 2016
Worcester, MA

जीन्दगीमा धेरै हार ...

जीन्दगीमा धेरै हार, हुन्छन् थोरै जीत 
मान्नै पर्ने रैछ हजुर, संसारको रीत।
समुन्द्रको छाल भित्र, गर्दै दायाँ-बायाँ
जीन्दगीको डुङ्गा पुग्छ, कैले किनारामा?
*
August 29, 2016
Worcester, MA

मेरो गाउँघर

खुट्टा हात फुटे करङ् पनि टुटे त्यो ढाड बाङ्गो भयो
भारीले मिचिएर बाँकी कपडा सर्वाङ्ग नाङ्गो भयो । 
भोका छन् घरमा रुँदै धुरुधुरु ती बाल-बच्चाहरू
चर्केको मुटु बोकी हिंड्छ बिचरा उस्ले गरोस् के अरू?
**
जोडी हात परालको झुपडीमा नेता छिरेका थिए
माग्दै भोट चुनावको समयमा आशा छरेका थिए।
ऐले छन् ती कता? कुनै समयमा फिर्छन् कि गाउँतिर?
फाटेको उसको विक्षिप्त मन त्यो जोड्लान् कि खै आखिर!
**
(शार्दूल विक्रिडीत-१९ अक्षर)

September 02, 2016
Worcester, MA

तीजको शुभकामना

छोरो पाउँदा 'रानी' हुने 
छोरी पाउँदा 'छौंडा'।
लोग्ने लठ्ठ जाँड-रक्सीले 
हानेको छ कौडा!
बूढी आमै 'बोक्सी' हुन्छिन्
नाती रोगी भए,
बुहारीले जल्नु पर्छ
दाइजो थोरै भए!
यस्तो चलन हट्यो भने
तीज राम्रो होला।
तब मात्र तिम्रो पति
'शिव' जस्तो होला!
**
September 03, 2016
Worcester, MA

आफ्नै कथा-ब्यथा

मैले पनि पारी पाखा घाँस काटेकै हो 
गीत गाउँदै चौतारीमा मायाँ साटेकै हो।
समयको झटारोले हान्दा पुगें पर 
तर्किएर हिंड्या हैन मलाई विश्वाश गर!
**
ढाड दुख्दा पटुकीले कम्मर कसेर
बेंसी खेत खनेका थ्यौं सँगै बसेर।
ओडारको मुनि बसी मकै भट्मास खाको
हिजै जस्तो लाग्छ अहिले भयो सम्झनाको।
**
दसैं आउँछ,तिहार आउँछ सम्झनाले छुन्छ
कैले काँहीं मेरो मन एकान्तमा रुन्छ।
ज्ञान खोज्दै हिँड्या थिएँ,सुख कैले हैन
अझै पनि संघर्ष त सकिएको छैन!
**
September 04, 2016
Worcester, MA

बोल ! (गीत)

बोल मिठो बोलीको रसैले 

संसार जित्छ बोलीको वशैले! 
*
बिचार पुर्याइ मौका हेरी मिठो बोली बोल
मनका कुरा एकै चोटि झट्टै नखोल!
*
बोल मिठो बोलीको रसैले
संसार जित्छ बोलीको वशैले!
*
मुख टाल्न, जिभ्रो थुत्न खोज्नेसँग बोल
जस्तो पायो त्यस्तै भने बोल्दै नबोल!
*
बोल मिठो बोलीको रसैले
संसार जित्छ बोलीको वशैले!
*
बोली पनि गोली जस्तो ख्याल गर्नु पर्छ
होइन भने जीन्दगीमा पछुताउनु पर्छ।
*
बोल मिठो बोलीको रसैले
संसार जित्छ बोलीको वशैले!
**

September 05, 2014

Worcester, MA

आफ्नी आमा भन्दा ...

आफ्नी आमा भन्दा राम्री भैछन् छिमेकी 
त्यसैले पो तिम्रो सन्देश गोप्य भाको हो कि?
छिमेकीले हुर्मत् लिंदा पछि थाहा पाउला!
जनताको विश्वाश जिते मात्र सुख पाउला।
*
September 07, 2016
Worcester, MA

मेरो छिमेकी

मेरो एउटा छिमेकी छ धेरै पुरानो 

कैले काहीँ खै किन हो? चित्त गर्छ सानो। 
खेलाउँछ, फकाउँछ अनि थर्काउँछ
अझ चित्त नबुझेमा ढुङ्गा बर्षाउँछ।
*
उसले भने जस्तो गरे झट्टै खुशी हुन्छ
काख्मै राखी तेल घस्दै चुम्मा दिने गर्छ।
मेरो एउटा छिमेकी छ धेरै पुरानो
कैले काहीँ खै किन हो? चित्त गर्छ सानो।
**

September 08, 2016

Worcester, MA

जिन्दगीको सार!

खोंचबाट हेर्दा खेरी सबै देखिंदैन 
डाँडामाथि पुग्नु पर्छ टाढा टाढा देख्न। 
चढ्दै जाऊ डाँडा-काँडा बन्दै होसियार
अनि मात्र बुझ्छौ होला जिन्दगीको सार!
*
September 10, 2016
Worcester, MA

पर्देशी साथीलाई

बिदेश बस्ने साथी तिम्रो पीर-ब्याथा लुकाई 

सम्झन्छौ कि कैले-काहीँ गाउँघरको कमाइ।
खेत बारी जोती सँगै बाउसे गर्दै हिंड्थ्यौ
हिलो छ्यापी एक अर्कालाई रमाइलो गर्थ्यौ।
*
बिदेश पनि सजिलो त छैन अरे भन्छन्
पराइले थर्काउँदा आँशु कति झर्छन् ?
फेस्बूकमा फोटाहरू मुस्काएकै हुन्छन्
साँच्चो कुरा चाँही के हो कोही भन्दैनन्!
*
मुखियाले खेत बारी नह्ड्पेको भए
स्वास्नी पोइला गई मन नतड्पेको भए।
गाउँघरमै हुन्थ्यौ होला आज पनि तिमी
लेखी ल्याको हुने रैछ देखेर हुन्न नि!
**

September 11, 2016

Worcester, MA

दसैंं आयो रे!

बिदेशमा बस्ने साथी! दसैंं आयो रे!
दलानको छेवै तिर खुसी छायो रे!
यस्पाली त तिम्रो छुट्टी मिली हाल्छ कि?
त्यो खुसीमा खुसी थप्न गाउँ जान्छौ कि?
*
September 22, 2016
Worcester, MA

पर्देशीको दसैं?

मलाई पनि घर फर्की दसैंं मान्ने मन थ्यो 
बा-आमाको हातको टीका लगाउने मन थ्यो।
छोरा-छोरीहरू सँग खुसी साट्न मन थ्यो। 
प्रियसीको हात समाई पिङ् मच्चाउन हुन्थ्यो!
*
साहूजीको रीन सम्झी मन ठाउँमा छैन
जागीरमा छुट्टी पनि मिल्छ जस्तो छैन।
यसपालीको दसैंं पनि त्यसै जान्छ होला
पर्देशीको दशा यस्तो, उता कस्तो होला?
*
September 29, 2016
Worcester, MA

आँखा भरिन्छ।

आँधी-हूरी-चट्याङले हान्दै बेला-बेला 
भूगोलको अर्को तिर पुग्याछु यो बेला। 
तन मेरो टाढा होला मन त्यतै घुम्छ
दसैंं-तिहार आउँदा खेरी आँखा भरिन्छ। 
*
October 01, 2016
Worcester, MA

गाउँघर सम्झेर

खोला तरी उकालो र पाखा चढेको
चर्को घाममा पसिनाको धारा झरेको। 
हिजै जस्तो लाग्छ तर बर्षौं बितेछ
अहिले पनि गाउँघर उस्तै छ कि त?
**
गीत गाउँदै पाखाहरू थर्काएर हिंड्थ्यौं
चौतारीको छेउमा बसी दु:ख-सुख साट्थ्यौं।
समयको झटारोमा पर्दै टाढा-टाढा
भै गए नि मेरो गाउँको मायाँ छ है गाढा!
**
October 01, 2016
Worcester, MA

यस्तो पनि दसैंं?

पसलेले उधारोमा लुगा दियो कि?
दर्जी दाइले नयाँँ लुगा सिलाई दियो कि?
खिर्चिङ्-मिर्चिङ्,मसलाको जोहो गर्यौ कि?
मुख्यासँग अक्षतालाई बिन्ती गर्यौ कि?
**
छिमेकीले ठूलो खसी ढाल्दैछन् रे उता
के भनेर सम्झाउँदैछौ बाल-बच्चालाई यता!
मास्टरसँग मैनावारी रीन लियौ कि?
एकाध धार्नी मासु ल्याई दसैंं टार्छौ कि!
**
October 02, 2016
Worcester, MA

बिथोलिएको सपना

कैले यता कैले उता मन छैन ठाउँमा 
आज राती सपनीमा पुग्या रैछु गाउँमा।
रातो माटो भिजाएर भित्ता पोत्दै थिएँ 
दर्जी दाइले आँगनीमा लुगा सिउँदै थिए।
**
घर मुनि खेतमा रैछ धान झुलेको
फूलबारीमा रङ्गी-चङ्गी फूल फूलेको।
केटा-केटी रम्दै थिए लिङ्गे-रोटे पिङ्मा
घण्टी बज्यो निद्रा खुल्यो बिग्र्यो सपना।
**
October 04, 2015
Worcester, MA

गरीबको दसैं

छोरो भन्छ-नयाँँ लुगा गजबको चाहिन्छ बाबा सुन! 
छोरीले गहना नभै अब भने थाल्दैछ धर्ना दिन! 
झूत्रो भो फरियाँ भनेर उनले गर्छिन् सधैंं गन्गन
भारीले थिचिई धुजा हुन गयो नाङ्गो छ आफ्नै तन।
*
ज्याला छैन ठूलो कसोगरी गरौं यी माग मैले पूरा?
छिमेकीहरूका तढक्-भडकले मुटु पर्‍यो झन् चिरा।
खाली पेट छ यो दसैंं, तर उता देख्छु ठूलो रम्झम
यस्तो बेथितिको समाज भगवान् तिम्ले बनायौ किन?
**
(शार्दूल विक्रिडीत-१९ अक्षर) 

October 09. 2016
Worcester, MA

यो फोटोले के भन्दैछ?

न माटो बोकी हिँड्नु छ, इजरायली किसान झैं 

न पानी खोजी हिंड्नु छ, अरबको मरूभूमी झैं!
प्रकृतिको धनी देश, अब्बल यो हुनु पर्दछ
युवा हो! यही माटोमा पसिना अरु पोख्नु छ!

October 20, 2016

Worcester, MA

कस्तो छ बिदेश!

फेस्बूकमा देखे जस्तो मात्र बिदेश छैन 
स्वप्न-भित्र झुमी राख्ने नौरङ्गी नि हैन। 
चिल्ला चिल्ला सडकमा चिल्लै गाडी कति!
गाडी भित्र बेदनाका कथा होलान् कति?
**
दिन रात काम गर्दा कोठा भाडा उठ्ला!
केही बची हाल्यो भने म्याक्डोनाल्डलाई पुग्ला!
साहूजीलाई खुसी पारे बक्सिस केही होला 
नत्र भने भोलि अर्को काम खोज्नु पर्ला। 
**
भिसाको म्याद सक्किसक्यो स्ट्याटस् नि बिग्र्यो 
रेस्टुराँ वा पेट्रोल पम्पको मालिक पनि झर्क्यो।
बिकल्पको बाटो छैन त्यहीँ पुग्नु पर्छ 
अलार्म लगाई आँखा मिच्दै हाजिर हुनु पर्छ। 
** 
उताबाट ॠण धेरै बोकी आको थिएँ
प्रियशीलाई ठूला-ठूला बाचा देको थिएँ। 
बा-आमाको आशा पनि सानो कहाँँ छ र!
कैले पूरा होलान् र खै? यस्ता रहर!
**
अक्टोबर १०, २०१६
मासाचुसेट्स, अमेरीका

ज्ञानको भेटी

लड्दै र पड्दै वन-कन्दरामा 
खेल्दै हिलो उन्मत भै गरामा। 
केही सिकियो अब क्यै सिकाऊँ 
यो ज्ञानको भेटी कतै चढाऊँ।


(ईन्द्रबज्रा छन्द-११ अक्षर)

August 21, 2016
Worcester, MA

मेरो नयाँँ बैठक कोठा

बैठक कोठाको झ्याल खुल्लै छ 
परैसम्म बगैंचा देखिएको छ।
म एकटकले हेरिरहेछु। 
बगैंचामा के छैन!
बगैंचामा सबथोक छ!
**
रुख बिरुवाले भरिएको छ 
फूलै-फूलले सजिएको छ 
पोखरीहरूका पानीमा तरङ्गहरू
मनै भरङ्ग पार्ने 'लुसी ग्रे' हरू
बगैंचामा के छैन!
बगैंचामा सबथोक छ!
**
केटाकेटीहरूले
पिङ् खेलेका छन्
चिप्लेटी खेलेका छन् 
अनि 
जोडीहरुले मायाँ-प्रीति साटेका छन्। 
कोही लाजमात्र छोपेर दौडिएका छन्
दर्शकहरू यी द्रिश्यमा रमाएका छन् 
म एउटा दर्शक थपिएको छु!
**
मेरो नयाँँ बैठक कोठाको झ्यालले 
मलाई पूरै बगैचा देखाइदिएको छ!
बगैंचामा सबथोक छ!
आहा! बगैंचामा त सिङ्गो जीवन छ!
**
(नोट: यसले त मलाई कवि बनाउला जस्तो छ!)
________________
जुलाई २९, २०१६
एल्म पार्क, मास्साचुसेट्स