Wednesday, January 20, 2016

बिथोलिएका सपनाहरू

टिङ्, ट्वाङ्, टुङ् 
फोनको घण्टी बज्यो। 
एउटा मीठो सपनामा थिएँ 
सब भताभुङ्ग भयो!
**
कहिले हुरीले छानो उडायो 
र सपना तोडिदियो।  
कहिले भालेको 'कुखुरी काँ'ले
सपना बिथोल्यो! 
कहिले बालक छोरा-छोरीको
'चि-हाँ, चि-हाँ'ले ब्युँझायो!
यसरी निद्रा खल्बलिएकै छन्  
सपना बिथोलिएकै छन्। 
**
एकान्तमा एक्लै हुँदा सोच्छु 
कुनै त्यस्तो समय आओस् 
म नबिथोलिएको सपना देखूँ। 
म एउटा सिङ्गो सपना देखूँ। 
त्यसो भए पो म भन्न सक्थें-
आज मैले यस्तो सपना देखेँ। 
**
जनवरी २०, २०१६ 
उस्टर, मासाचुसेट्स 
  
 
 

Sunday, January 17, 2016

भूईंचालोले ...

भूईंचालोले ढालिदियो गरीवको घर 
बर्षै दिन बित्न लाग्यो खप्दै कहर!
**
सरकारका मीठा कुरा सुन्दा आस लाग्छ
सिरेटोले मुटु छेड्दा मरिन्छ झैं लाग्छ!
**
सिरेटो र शीत छेक्ने झुपडी भा हुन्थ्यो 
हिउँद बाँकी हुँदै सरकार अाइपुगे हुन्थ्यो!
**  

January 17, 2016
Worcester, Massachusetts

Saturday, January 16, 2016

प्रधानमन्त्रीसँग बृहस्पतीको यात्रा योजना

शुक्रबार बेलुका चाँडै सुतें। यस्तो गजबको सपना देखेंछु कि म त बालुवाटार पुगेको रहेंछु प्रधानमन्त्रीको निम्ता पाएर। सपना पनि लामै देखेंछु। हामी बीचको कुराकानीको सारांश राखी हालौं है त !
**
म: नमस्कार हजुर!
प्रम: ल बस, बस। मलाई नमस्कार सुन्ने फुर्सत् छैन। बिकास-योजनामा ब्यस्त छु। ए, तिमी कहाँँ बस्छौ रे?
म: म अमेरीकामा बस्छु हजुर!
प्रम: अब उता बस्ने होइन। देशमै बस्नु पर्छ। ए, तिमी डरायौ कि क्या हो उप-प्रधानमन्त्री बनाइदिन्छ भनेर! नडराऊ,नडराऊ,उपको कोटा पूरा भैसक्यो। तिमी मेरो योजनामा काम गर्छौ कि भनेर बोलाको। के छ बिचार?
म: कस्तो योजना हजुर?
प्रम: च्व! मेरो पि. ए. ले तिमीलाई भनेन? खैर, त्यो मंगल भन्दा परको ठूलो ग्रह छ नि। त्यसको नाम के रे?
म: बृहस्पती हजुर!
प्रम: हो बिदेशीले 'जुपीटर' हो कि के भन्छ रे। हामीले बृहस्पती नै भन्नु पर्छ। त्यहाँ हाम्रा जनतालाई पठाउने मेरो योजना छ - आधा बर्षमै।
म: विकसीत देशले भर्खर मंगलमा बस्ती बसाउने हो कि भनेर योजना बनाउँदैछन् रे हजुर। बृहस्पती त धेरै टाढा छ नि!
प्रम: त्यही भएर त भनेको नि। हामी अरु भन्दा अगाडि हुनु पर्छ। अरु मंगल तिर भुल्दै गर्छन्। हामी पहिल्यै बृहस्पती पुगेर बस्ती बसाली हाल्नु पर्छ। बृहस्पती त ठूलो छ रे नि! त्यसैले हामी हाम्रा जनतालाई खाडी मुलुक, कोरिया, मलेसिया होइन, बृहस्पती तिर पठाउँछौं, बृहस्पती तिर!
म: यो कसरी संभव छ हजुर?
प्रम: पि. एच. डी. गरेको होइन तिमीले? त्यति पनि थाहा छैन? त्यो न्युटनको तेस्रो नियम छ नि; हो त्यही नियम लगाएर पठाउने!
म: त्यसको लागि त रकेट बनाउनु पर्छ हजुर। इन्धन चाहिन्छ! धेरै खर्च लाग्छ।
प्रम: ए हो र? मैले त हाइस्कूलमा यो नियम पढ्दा त्यति धेरै खर्च लाग्ला जस्तो लागेको थिएन है! कति जति लाग्ला नि?
म: हाम्रो देशको एक बर्षको बजेट बराबरै लाग्छ होला हजुर!
प्रम: यो सबै मेरो भन्दा पहिले बनेका सरकारहरूको कमजोरी हो। कुनै सरकारले न्युटनको तेस्रो नियम तिर अहिले सम्म ध्यानै दिएन!
म: तेही त हजुर! हजुर जस्तो 'भिजन' भाको प्रम त इतिहास मै पहिलो र अन्तिम जस्तो लाग्छ मलाई त!
प्रम: यो चाँही तिमीले सही भन्यौ है! ल रकेटको सट्टा 'गुलेली' प्रयोग गरे कसो होला? यस्मा तिम्रो के बिचार छ? पख, पख! मसँग अर्को 'आइडीया' पनि छ। तिमीलाई 'इक्यारुस' को बारेमा थाहा छ? उसले मैनले पंखेटा जोडेर सूर्यको नजिक सम्म यात्रा गरेको थियो नि। हामी पनि त्यसै गरौं न। हामीलाई त उसको जस्तो मैन पग्लीने समस्या पनि आउन्न किनकि हामी सूर्य तिर होइन, सूर्यबाट टाढा जान्छौं क्या रे!कि होइन त?
म: यसको लागि आधा बर्ष लाग्छ र हजुर?
प्रम: त्यही त म भन्दैछु। यो त झन चाँडो हुन्छ। ल अहिल्यै परीक्षण गर्न शुरु गरी हाल त! हिजो काठमाडौंको बिध्युतीय रेल उद्घाटन गर्न जाँदा ओडाएको खादा बलियो छ;त्यसैको पंखेटाहरु बनाऊ। मैन चाँही मेरो पि. ए. सँग माग। नाकाबन्दीले अरु सबै कुरा रोकिए पनि कालाबजारीबाट भए पनि मैनको 'सप्प्लाई' भने रोकिएको छैन। ल म अर्को ठाउँमा मेरो अर्को योजना 'फ्ल्याश' गर्न जानु छ। म हिंडें। केही पर्‍यो भने मेरो पि. ए. लाई भन्नू!
म: हुन्छ हजुर! म अहिल्यै काम शुरु गरिहाल्छु!
(पंखेटा बनाउन खादा तानेको त छोराले ओडीरहेको ब्ल्याङ्केट तानेंछु। उसले पनि के सपना देखेछ खै-मलाई नाकैमा हिर्काएछ! हाच्छिउँ गर्दै बिउंझिएँ; झसँग भएँ। एकछिन मात्र नबिउँझिएको भए, देशको इतिहास रच्दै म बृहस्पती तिर लाग्थें होला। हाम्रा प्रधानमन्त्रीको सपना पनि पूरा हुन्थ्यो! )

January 16, 2016
Worcester, Massachusetts

Sunday, January 3, 2016

एउटा प्रश्न

दिउँसो घाम त लागेको छ 
तर यसमा ताप छैन। 
राती जून त लागेको छ 
तर यसमा उज्यालो छैन। 
** 
हिमालको चिसो हावाले हानेको छ
तराइको शीतलहरले छोपेको छ।
पहाडको सिरेटोले मुटु छेडेको छ
ओतको शीतले शरीर निथ्रुक्क भिजेको छ।
**
एउटा शीशाको घर भए
घाम त छिर्थ्यो होला
हावा त रोक्थ्यो होला
न्यानो हुन्थ्यो होला!
**
तर शीशाको घरको पनि
के भर र !
आन्दोलनको ढुङ्गाले चर्काइदिन्छ
समस्या फेरि उस्तै हुन्छ।
**
त्यसैले
तप तप चुहिएको चिसो निद्राबाट
थर्थर कामीरहेको ओठबाट
एउटै प्रश्न गुन्जीरहेको छ-
के यो देशमा सरकार त छ?
**


January 03, 2016
Worcester, Massachusetts

जुत्ता चाँही बाहिरै खोल्नुस् है नत्र 'भाइरस' आउँछ!

दुईवटा डाटा स्टोर गर्ने फ्ल्याश ड्राइवले काम गर्न छोडे पछि तिनीहरुसँग खेल्दा खेल्दै आजको दिन बित्यो तर पनि काम गर्ने बनाउन भने सकिएन। तर यसले मलाई एउटा पुरानो कुराको संझना भने गरायो। 
जागीर खोज्ने सिलसिलामा काठमाडौंका नीजी बिद्यालय चाहार्दै थिएँ। एउटा सानो चिटिक्क परेको स्कूलमा पुगें। ढोकामा पालेले सोध्यो-'कसलाई खोज्नु भएको होला?' मैले भनें-'यहाँ जागीर खुलेको रहेछ। त्यसैले प्रिन्सिपललाई भेटौं भनेर आएको।' उसले मलाई प्रिन्सिपलको अफिस देखाइदियो। ढोका ढक-ढक्याएँ। एउटी महिलाले ढोका खोलिन्। म भित्र छिर्न मात्र लागेको थिएँ; उनले हतारिंदै एकै सासमा भनिन् -'पख्नोस्, पख्नोस्, तपाईंंको जुत्तामा सबै धूलै-धूलो रहेछ। जुत्ता चाँही बाहिरै खोल्नुस् है नत्र हाम्रो कम्प्युटरमा 'भाइरस' आउँछ!' शायद धूलै-धूलो भएको जुत्ता लगाएर गएकोले होला, जागीर पनि भएन!

मेरा यी फ्ल्याश ड्राइव पनि कतै भाइरसबाट संक्रमीत भए कि!

**

(January 02, 2016
Worcester, MA)

सपनामा मन्त्री पो बनेंछु

अहिले छुट्टीमा छु - स्कूल र युनिभर्सिटी दुवै बन्द छन्। त्यसैले बिहान चाँडै उठ्नुपर्दैन। सुताइको समय बढेको छ र समानुपातिक रुपले सपना पनि धेरै नै देखिन थालेका छन्। भनिन्छ नि-खाली दिमाग शैतानको कर्मस्थल हो! त्यसैले होला आजको सपना त झनै रोचक देखियो। दौरा,सुरुवाल, कोट, ढाका-टोपी र बाँसबारी कारखानाबाट उत्पादित चिल्ला छाला-जुत्ता लगाएर सेतो प्लेटको चिल्लो गाडीमा चढेको रहेंछु। मेरो गाडीले बाहिरबाट प्रदूषीत हावा लिएर शक्ति निर्माण गरी शुद्द हावा बाहिर फाल्दो रहेछ। सेतो रङ्गको बिशाल घरको अगाडि गएर गाडी रोकिएछ। ड्राइवरले 'हजुर, ल आइपुगियो!' भनेपछि म ओर्लिएँ। ठूलो मन्च तयार भएको रहेछ। पर्खँदा-पर्खँदा राष्ट्रपती, प्रधानमन्त्री र अन्य बिशिष्ट कर्मचारीहरु अधैर्य भइसकेका रहेछन्। तालीको फोहोराले मेरो स्वागत भयो र मलाई सपथ ख्वाउने तिर लागियो। मैले सोधें-'के को सपथ हो नि?'। ए तपाईंलाई थाहा छैन-'तपाईं हावा मन्त्रीमा सपथ लिंदै हुनुहुन्छ नि!' भीडबाट एउटा आवाज आयो! 'म त्यसका लागि कसरी योग्य भएँ नि?' भनी सोधेको मात्र के थिएँ- 'हावा मन्त्रीको लागि मात्र होइन, तपाईंंको योग्यता त हावा प्रधानमन्त्रीको लागि पनि पुग्छ, शायद अझ बढी नै होला! हावाले चल्ने गाडी, हावाले चल्ने बिध्युत् संयन्त्र र हावाले चल्ने देशै निर्माण गर्ने तपाईं भन्दा अरु को हुन सक्छ?'म झसँग भएँ। मलाई कता-कता डर लागेर आयो। सपथ खान छोडेर भाग्न खोजें। सक्दै सकिंन। धेरै कोशीस गरें, रोएँ, कराएँ तर भाग्न भने सक्दै सकिंन। फोनको घन्टीले बिउँझाइदियो। खुट्टा खुम्च्याएर सुतेको रहेंछु र पो त!
**
(December 27, 2015
Worcester, MA)

आँखा देख्ने

आँखा देख्ने 'अन्धा' हरू,
कान सुन्ने 'बहिरा' हरू, 
निदाएको झैं बहाना गर्ने हरू,
जब यी समाजमा ब्याप्त हुन्छन्
दु:खका दिन कहिल्यै टुङ्गीन्नन्!

**
(December 22, 2015
Worcester, MA)

नेता

ऊ स्टेजमा 'मिनरल वाटर' पिउँदै गर्जियो-
म यो च्याप्टरको अध्यक्ष हुँँ 
त्यो च्याप्टरको सचिब हुँं 
र 
अरु बाँकी सबै च्याप्टरको संयोजक हुँँ।
**
मलाई जिताउनुस्

सडकलाई हिमाली पानीले धोइदिन्छु
पहाडलाई स्वीट्जरल्याण्ड बनाइदिन्छु
तराइलाई इजराइल बनाइदिन्छु
देशलाई सिंगापूर बनाइदिन्छु।

तपाईंहरुलाई मंगल ग्रहमा पुर्याइदिन्छु!
**
उसले जनताको 'वाह-वाही' पायो
भोट पायो र जीत हात पार्यो।
पद बहाली गर्‍यो
र कुर्सीमा बस्यो!
**
कुर्सी गजबको रहेछ।
बस्ने बित्तिकै 'मेमोरी क्लीअर' हुँँदो रहेछ!
उसले अघी गरेका सबै कुरा बिर्सियो।
दक्षिणबाट एउटा फोन आयो
उत्तर बाट अर्को फोन आयो।
संगीतमय फोनका 'टोन'हरु सँगै
त्यो 'नेता' त
बेढङ्गको नाच पो नाच्न थाल्यो!


**

(December 04, 2015
Worcester, MA)

गरीब

सूट-टाइमा ठाँटिएको उसले 
बी. एम. डब्ल्यु. घ्याच्च रोक्यो। 
एउटा माग्नेले 'होमलेस' छु 
'डलर दिएर कृपा गर' भन्यो। 
'म गरीब छु, डलर छैन।' भन्दै 
ऊ पसलभित्र छिर्यो।
'ब्ल्याक लेबल' र 'मार्लबोरो' किन्यो।
तर एक डलर नपुग भयो ।
माग्नेले एक डलर तिरिदियो
र खुशी भयो।
तर
त्यो 'गरीब' माग्नेतिर फर्किएन
चिल्लो कारमा बस्यो र हुँईकियो!

**
(December 03, 2015
Worcester, MA)

हेलो सरकार!

हेलो सरकार! हिजोआज के गर्दैछौ नि?
अझै टुक्का बुन्दैछौ कि गम्भीर हुन्छौ नि?
कूटनीती गर्दैछौ कि गाली मात्र हो?
जनताले सास्ती भोग्ने कैले सम्म हो?
**
शिखण्डी र पाखण्डीका भर नपर 
नेपालीका सच्चा माग चाँडै पूरा गर।
सिंहदरबार बाट मात्र कुर्लिएर हुन्न
गाउँ-गाउँ पुग्नु पर्छ दु:खी मुटु छुन।
**
सक्छौ भने इतिहासका गल्ती सँच्याऊ
छर्-छिमेकमा सम्बन्धलाई नयाँँ बनाऊ।
कूटनीती दह्रो बनाई नयाँ बाटो खोल
अब अरु नेपालीको ज्यान नमोल। 

** **
(November 26, 2015
Worcester, MA)

देश भित्र ...

देश भित्र बस्नेलाई देश दुखेको छ 
बिदेशमा बस्नेको नि मुटु जलेको छ।
देशै नहुनेको पीडा अझ कस्तो होला
नेत्रित्वले गम्भीर भै कैले सोच्ने होला?


(September 06, 2015
Worcester, MA)

जीन्दगीको बाटो - रैछ बाङ्गो-टिङ्गो

बाले भन्थे - चण्डी, रुद्री, बेद पढेर 
पण्डित हुनु पर्छ छोरो ठूलो भएर। 
पुराण भन्ने पण्डित बने कूलै तर्दछ 
कि त भने पाँच-सर्कारको जागीर खानु पर्छ। 

**
चण्डी, रुद्री, बेद पनि केही पढियो
गाउँघरमा कर्म-काण्ड पनि गरियो।
लोकसेवाको जाँच पनि दिए जस्तै लाग्छ
संघ र संस्था, बैंक पनि धाए जस्तो लाग्छ।
**
पण्डित हुने,जागीर खाने भाग्य रैनछ
शहरमा विज्ञानको मास्टर बन्नु रैछ।
गाउँबाट शहर हुँदै बिदेश पसियो
जीन्दगीमा अझै गर्नु पर्ने के के हो? 

**

(August 21, 2015
Worcester, MA)

डाँडै काटी गए ...

डाँडै काटी गए पनि फेरि भेटिन्छ 
अस्ताएको घाम पनि भोलि फर्किन्छ। 
बेला बेला 'हेलो' भन्दै फोन गरौंला
मौका मिले जिन्दगीमा फेरि भेटौंला!


(August 19, 2015
Worcester, MA)