Friday, June 18, 2021

भौतिक विज्ञानको रमाइलो (Physics Is Fun)

अहिले सम्म ब्रह्माण्डमा हामीले थाहा पाएका दुई कुराहरू पदार्थ (Matter) र शक्ति (Energy) हुन्। पदार्थ र शक्ति दुवैले कण जस्तो र तरङ्ग जस्तो दुवै ब्यवहार (dual behavior) देखाउँछन्। पदार्थले तरङ्गको जस्तो ब्यवहार गर्दछन् भन्ने सिद्दान्त फ्रेन्च भौतिक शास्त्री लुइ डि बोए (Louis de Broglie)ले दिएका हुन्।

यदि पदार्थको एउटा कणको पिण्ड m छ र यो v गतिमा चलिरहेको छ भने त्यो कणसँग भएको पदार्थ-तरङ्ग (Matter wave) को तरङ्ग लम्बाइ (Wavelength) तलको समीकरणले दिइन्छ। यसलाई ग्रीक अक्षर 'ल्याम्ब्डा' (Lambda) ले देखाउने गरिन्छ। तलको समीकरणमा भएको h लाई 'प्ल्याङ्क कन्स्ट्यण्ट' (Planck Constant) भनिन्छ, जसको मान ०.०००००००००००००००००००००००००००००००००६६३ जुल सेकेण्ड हुन्छ। उक्त समीकरणले क्वाण्टम भौतिक विज्ञानमा एउटा नयाँ र महत्वपूर्ण आयाम थप्यो।

उक्त आविष्कारको लागि लुइ डि बोएलाई १९२९को भौतिक शास्त्र तर्फको नोबेल पुरस्कारले सम्मान गरियो।





No comments: